Quạt tăng áp cầu thang: Cấu tạo, nguyên lý hoạt động & ứng dụng

08/21/2026 Nguyễn Công Nghị 30 lượt xem
Chia sẻ:

Trong các công trình cao tầng, quạt tăng áp cầu thang giữ vai trò quan trọng trong hệ thống phòng cháy chữa cháy. Thiết bị cung cấp không khí sạch, tạo áp suất dương nhằm hạn chế khói và khí độc xâm nhập vào lối thoát hiểm khi xảy ra sự cố. Theo dõi bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về nguyên lý hoạt động cũng như ứng dụng của quạ tăng áp cầu thang.

Quạt tăng áp cầu thang là gì?

Quạt tăng áp cầu thang là thiết bị thuộc hệ thống chống khói và phòng cháy chữa cháy, có nhiệm vụ đưa không khí sạch từ bên ngoài vào buồng thang bộ thoát nạn. Khi xảy ra hỏa hoạn, quạt tạo ra áp suất dương trong buồng thang, giúp hạn chế khói, khí độc và khí nóng từ hành lang hoặc khu vực cháy xâm nhập vào lối thoát hiểm.

Quạt tăng áp cầu thang là thiết bị thuộc hệ thống chống khói và phòng cháy chữa cháy
Quạt tăng áp cầu thang là thiết bị thuộc hệ thống chống khói và phòng cháy chữa cháy

Cấu tạo quạt tăng áp cầu thang

Về cấu tạo, một bộ quạt thường gồm vỏ quạt, cánh quạt, động cơ và các bộ phận đi kèm. Tùy loại quạt, công suất và phương án lắp đặt, cấu hình chi tiết có thể khác nhau.

Vỏ quạt

Vỏ quạt là lớp bao bên ngoài, có nhiệm vụ bảo vệ cánh quạt, động cơ và các chi tiết truyền động. Đồng thời, bộ phận này định hướng dòng khí từ cửa hút đến cửa thổi, góp phần duy trì hiệu suất và độ ổn định khi quạt vận hành.

Vỏ quạt tăng áp cầu thang thường được chế tạo từ:

  • Thép CT3 hoặc thép carbon có sơn phủ bảo vệ.
  • Thép mạ kẽm trong môi trường cần tăng khả năng chống ăn mòn.
  • Inox khi công trình có yêu cầu cao về độ bền hoặc điều kiện môi trường đặc biệt.

Tùy loại thiết bị, vỏ quạt có thể có dạng:

  • Vỏ trụ: thường gặp ở quạt hướng trục, phù hợp với dòng khí đi gần như thẳng qua quạt.
  • Vỏ xoắn: thường gặp ở quạt ly tâm, giúp thu gom và chuyển hướng dòng khí từ cánh quạt đến cửa thổi.

Cánh quạt

Cánh quạt là bộ phận trực tiếp tạo ra dòng không khí. Khi động cơ truyền chuyển động, cánh quay và tạo lực hút, sau đó đẩy không khí vào đường ống cấp gió để đưa đến buồng thang. Cánh quạt có thể được làm từ:

  • Thép sơn phủ
  • Hợp kim nhôm
  • Inox hoặc vật liệu chuyên dụng theo yêu cầu thiết kế

Hai dạng cánh phổ biến gồm:

  • Cánh hướng trục: không khí đi song song với trục quay. Loại này thường có ưu điểm là lưu lượng lớn, kết cấu gọn và phù hợp với hệ thống có trở lực đường ống vừa phải.
  • Cánh ly tâm: không khí đi vào theo hướng gần trục quay rồi được đẩy ra theo phương vuông góc hoặc gần vuông góc với trục. Loại này thường được lựa chọn khi hệ thống cần cột áp cao hoặc đường ống có nhiều đoạn co, cút và thiết bị cản trở dòng khí.

Hiệu quả của cánh quạt phụ thuộc vào đường kính, số lượng cánh, góc nghiêng, tốc độ quay và khả năng cân bằng động. Cánh không được biến dạng, nứt hoặc mất cân bằng vì có thể gây rung, tạo tiếng ồn, làm giảm lưu lượng và ảnh hưởng đến tuổi thọ vòng bi, động cơ.

Động cơ

Động cơ cung cấp năng lượng để cánh quạt quay. Đây là bộ phận quyết định trực tiếp đến tốc độ quay, công suất, lưu lượng và khả năng tạo áp của thiết bị. Động cơ có thể được truyền động trực tiếp hoặc truyền động gián tiếp qua dây curoa:

  • Truyền động trực tiếp: động cơ nối trực tiếp với cánh quạt, kết cấu gọn và giảm tổn thất do truyền động.
  • Truyền động qua dây curoa: cho phép linh hoạt hơn trong bố trí và điều chỉnh tốc độ, nhưng cần kiểm tra độ căng, tình trạng dây và puli định kỳ.

Động cơ nên được lắp chắc chắn trên bệ hoặc khung đỡ có khả năng hạn chế rung. Hệ thống điện cấp cho quạt phải phù hợp với hồ sơ thiết kế và phương án vận hành khi có cháy. Tủ điều khiển cần có các chức năng bảo vệ cần thiết như bảo vệ quá tải, ngắn mạch, mất pha hoặc lỗi nguồn, đồng thời vẫn phải bảo đảm khả năng khởi động theo tín hiệu báo cháy.

Các bộ phận đi kèm

Ngoài ba bộ phận chính trên, quạt tăng áp cầu thang còn có thể đi kèm nhiều thiết bị và phụ kiện. Cấu hình cụ thể phụ thuộc vào loại quạt, phương án thiết kế và yêu cầu của từng công trình. Một số bộ phận thường gặp gồm:

  • Khung hoặc bệ đỡ: Giúp cố định quạt tại vị trí lắp đặt, đồng thời hạn chế rung động truyền sang kết cấu công trình.
  • Khớp nối mềm: Có thể được sử dụng tại vị trí kết nối quạt với đường ống nhằm hỗ trợ giảm truyền rung và tạo thuận lợi cho việc lắp đặt.
  • Van gió hoặc van một chiều: Được bố trí tùy theo sơ đồ hệ thống, giúp kiểm soát hướng và trạng thái dòng khí.
  • Tủ điều khiển: Tiếp nhận và xử lý tín hiệu điều khiển quạt, đồng thời kết nối với các thiết bị liên quan của hệ thống PCCC theo thiết kế.
  • Thiết bị bảo vệ và đóng cắt điện: Giúp bảo vệ động cơ và phục vụ quá trình vận hành, kiểm tra, bảo trì.
  • Đường ống và cửa cấp gió: Dẫn không khí từ quạt đến khu vực cần tăng áp.
Hệ thống quạt tăng áp cầu thang tại các tòa nhà
Hệ thống quạt tăng áp cầu thang tại các tòa nhà

Nguyên lý hoạt động của quạt tăng áp cầu thang

Quạt tăng áp cầu thang hoạt động dựa trên nguyên lý cấp không khí sạch để tạo áp suất dương trong buồng thang thoát nạn. Khi áp suất bên trong buồng thang cao hơn hành lang hoặc khu vực có nguy cơ cháy, khói và khí độc sẽ khó xâm nhập qua khe cửa.

Hệ thống nhận tín hiệu khi có cháy

Ở trạng thái bình thường, quạt có thể tắt hoặc vận hành theo chế độ được thiết kế cho từng công trình. Khi đầu báo khói, đầu báo nhiệt hoặc hệ thống báo cháy phát hiện sự cố, tín hiệu sẽ được truyền về tủ điều khiển trung tâm.

Tủ điều khiển sau đó gửi lệnh kích hoạt quạt tăng áp. Tùy cấu hình, quạt có thể được khởi động tự động thông qua hệ thống báo cháy hoặc điều khiển bằng tay từ tủ điều khiển, phòng trực bảo vệ và khu vực được phân công vận hành.

Một hệ thống cơ bản thường có các thành phần:

  • Trung tâm báo cháy hoặc thiết bị phát tín hiệu sự cố.
  • Tủ điều khiển quạt tăng áp.
  • Quạt cấp không khí.
  • Đường ống và cửa cấp gió.
  • Cảm biến chênh áp.
  • Van gió, van xả áp và nguồn điện ưu tiên.

Các thiết bị này cần được phối hợp theo đúng kịch bản vận hành đã thể hiện trong hồ sơ thiết kế PCCC. Không nên tự ý thay đổi logic điều khiển vì có thể khiến quạt khởi động sai thời điểm hoặc không hoạt động khi xảy ra sự cố.

Quạt hút và cấp không khí vào buồng thang

Sau khi nhận lệnh, động cơ làm quay cánh quạt. Quạt hút không khí tương đối sạch từ bên ngoài công trình hoặc từ vị trí lấy gió đã được tính toán, sau đó đẩy không khí qua đường ống đến buồng thang.

Không khí được phân phối qua các cửa cấp gió tại một hoặc nhiều tầng. Cách bố trí cửa cấp phụ thuộc vào chiều cao công trình, số tầng, kích thước buồng thang, lưu lượng cần thiết và phương án thiết kế.

Dòng khí đi qua hệ thống thường trải qua các bộ phận:

  • Cửa lấy gió bên ngoài.
  • Quạt tăng áp.
  • Đường ống cấp khí.
  • Van và thiết bị điều tiết.
  • Cửa cấp gió trong buồng thang.
  • Khe cửa và các vị trí rò rỉ được tính toán trong thiết kế.

Đường ống cấp không khí chống khói cần được xem xét về độ kín, tổn thất áp suất và giới hạn chịu lửa tùy vị trí lắp đặt.

Tạo áp suất dương trong buồng thang

Khi không khí liên tục được cấp vào, áp suất trong buồng thang tăng lên so với hành lang, sảnh hoặc khu vực lân cận. Đây là nguyên lý cốt lõi của hệ thống tăng áp. Có thể hình dung như sau:

  • Buồng thang là khu vực cần bảo vệ.
  • Hành lang hoặc phòng cháy là khu vực có nguy cơ nhiễm khói.
  • Quạt cấp khí làm áp suất trong buồng thang cao hơn khu vực bên ngoài.
  • Không khí có xu hướng đi từ nơi áp suất cao sang nơi áp suất thấp.
  • Dòng khí đi ra ngoài qua khe cửa thay vì để khói đi vào trong.

Các hệ thống điều áp chuyên ngành thường được thiết kế để tạo ra một gradient áp suất từ khu vực được bảo vệ đến khu vực không được bảo vệ. Khi cửa đóng, chênh áp giúp hạn chế khói đi qua khe cửa; khi cửa mở, hệ thống phải tạo được dòng khí đủ lớn qua ô cửa để cản khói.

Tuy nhiên, áp suất không được tăng tùy ý. Nếu chênh áp quá thấp, khói vẫn có thể xâm nhập. Nếu chênh áp quá cao, người sử dụng có thể khó mở cửa thoát hiểm. Vì vậy, việc lựa chọn quạt phải dựa trên cả yêu cầu ngăn khói và lực mở cửa.

Duy trì chênh áp khi cửa đóng

Trong điều kiện cửa cầu thang đóng, không khí vẫn có thể thoát qua:

  • Khe hở quanh cánh cửa.
  • Khe nối giữa các tầng.
  • Các mối nối hoặc điểm rò rỉ của đường ống.
  • Cửa mở không hoàn toàn hoặc các lỗ kỹ thuật.

Quạt phải cung cấp đủ lưu lượng để bù lượng không khí bị thất thoát và duy trì chênh áp theo thiết kế. Nếu buồng thang quá kín nhưng quạt không có cơ chế xả áp, áp suất có thể tăng vượt mức cho phép. Ngược lại, nếu cửa hoặc kết cấu có quá nhiều khe hở, quạt có thể phải làm việc ở lưu lượng cao nhưng vẫn không đạt áp suất yêu cầu.

Vì vậy, khi thiết kế cần tính đến độ kín thực tế của buồng thang, cửa thoát hiểm, khoang đệm và đường ống. Không thể đánh giá hiệu quả chỉ bằng công suất động cơ ghi trên nhãn quạt.

Bù gió khi cửa thoát hiểm mở

Trong tình huống sơ tán, cửa từ hành lang vào cầu thang có thể được mở. Khi đó, lượng không khí thất thoát tăng mạnh và chênh áp trong buồng thang có thể giảm nhanh. Hệ thống phải được tính toán để:

  • Cung cấp bổ sung lượng khí bị thất thoát.
  • Tạo dòng khí đi từ cầu thang ra hành lang qua cửa mở.
  • Hạn chế khói đi ngược vào buồng thang.
  • Khôi phục áp suất nhanh khi cửa đóng lại.

Số lượng cửa mở đồng thời là thông số quan trọng. Nếu chỉ tính trường hợp tất cả cửa đều đóng, hệ thống có thể không đủ khả năng bảo vệ khi có người đang mở cửa để thoát nạn. Do đó, kỹ sư cần xác định các kịch bản cửa mở theo loại công trình và yêu cầu của hồ sơ PCCC.

Nguyên lý hoạt động của quạt tăng áp cầu thang
Nguyên lý hoạt động của quạt tăng áp cầu thang

Các loại quạt tăng áp cầu thang phổ biến hiện nay

Hai dòng quạt tăng áp cầu thang phổ biến nhất là quạt hướng trục và quạt ly tâm. Quạt hướng trục thường ưu thế về lưu lượng lớn, kết cấu gọn; trong khi quạt ly tâm có khả năng tạo cột áp cao, phù hợp với hệ thống có nhiều trở lực.

Tiêu chí Quạt hướng trục tăng áp cầu thang Quạt ly tâm tăng áp cầu thang
Hướng dòng khí Không khí đi gần song song với trục quay Không khí đi vào gần tâm cánh và thoát ra theo hướng vuông góc hoặc gần vuông góc với trục
Đặc điểm chính Ưu tiên lưu lượng lớn Ưu tiên khả năng tạo cột áp
Khả năng vượt trở lực Phù hợp với trở lực thấp đến trung bình Phù hợp với trở lực trung bình đến cao
Tuyến ống phù hợp Đường ống ngắn, ít co cút và phụ kiện Đường ống dài, nhiều co cút, van và cửa cấp
Kích thước Thường gọn theo chiều dài Có thể lớn hơn, cần không gian cho vỏ và bệ đỡ
Lắp đặt Thuận tiện trên tuyến ống thẳng Linh hoạt hơn về hướng hút – thổi nhưng cần bệ đỡ chắc
Bảo trì Tập trung vào cánh, động cơ, vòng bi và kết nối Cần kiểm tra thêm bánh công tác, vỏ xoắn, dây curoa hoặc gối đỡ
Độ ồn và rung Có thể phát sinh tiếng ồn do tốc độ cao hoặc dòng khí xoáy Có thể rung nếu bánh công tác mất cân bằng hoặc truyền động sai
Ưu thế Lưu lượng lớn, kết cấu gọn, phù hợp không gian hạn chế Cột áp cao, ổn định hơn khi hệ thống có nhiều trở lực
Hạn chế Có thể không đủ cột áp cho đường ống phức tạp Kích thước, trọng lượng và chi phí lắp đặt có thể cao hơn
Ứng dụng tham khảo Công trình có tuyến cấp khí ngắn và trở lực vừa phải Công trình có hệ thống ống dài hoặc yêu cầu áp suất cao
Căn cứ lựa chọn Điểm làm việc, lưu lượng, cột áp và điều kiện lắp đặt Điểm làm việc, lưu lượng, cột áp và điều kiện lắp đặt

Quạt hướng trục tăng áp cầu thang

Quạt hướng trục là loại quạt có dòng không khí đi gần như song song với trục quay. Khi cánh quạt quay, không khí được hút qua một phía và đẩy ra phía đối diện theo phương tương đối thẳng.

Trong hệ thống tăng áp cầu thang, quạt hướng trục thường được bố trí trên tuyến ống cấp khí hoặc tại vị trí cấp gió được thiết kế sẵn. Một số mẫu có vỏ trụ, mặt bích hai đầu, cánh hợp kim hoặc cánh thép và động cơ đặt trong hoặc ngoài dòng khí tùy cấu hình.

Đặc điểm nổi bật:

  • Có khả năng cung cấp lưu lượng lớn.
  • Kết cấu tương đối gọn theo chiều dài.
  • Trọng lượng thường nhẹ hơn một số cấu hình quạt ly tâm cùng nhiệm vụ.
  • Thuận tiện khi kết nối với đường ống thẳng.
  • Một số thiết kế cho phép điều chỉnh lưu lượng bằng thay đổi tốc độ hoặc góc cánh.

Ưu điểm:

  • Lưu lượng lớn trong thiết kế tương đối gọn.
  • Dễ bố trí trên các tuyến ống thẳng.
  • Có thể giảm diện tích phòng quạt trong một số phương án.
  • Phù hợp với hệ thống có số lượng co, cút, van và đoạn ống không quá nhiều.
  • Thuận lợi cho những công trình cần vận chuyển lượng khí lớn trong thời gian ngắn.

Hạn chế:

  • Khả năng tạo cột áp có thể không phù hợp với hệ thống đường ống dài hoặc có nhiều phụ kiện gây tổn thất.
  • Hiệu suất có thể giảm đáng kể nếu lắp đặt sai hướng hoặc không đúng điều kiện làm việc.
  • Cần chú ý đến tiếng ồn, rung động và dòng khí xoáy.

Khi nào nên chọn:

Quạt hướng trục có thể được cân nhắc khi:

  • Hệ thống cần lưu lượng lớn.
  • Tuyến ống tương đối ngắn và ít trở lực.
  • Không gian lắp đặt hạn chế.
  • Vị trí quạt phù hợp với hướng dòng khí thẳng.
  • Điểm làm việc trên đường đặc tính đáp ứng đủ lưu lượng và cột áp thiết kế.
Quạt hướng trục tăng áp cầu thang
Quạt hướng trục tăng áp cầu thang

Quạt ly tâm tăng áp cầu thang

Quạt ly tâm là loại quạt hút không khí vào gần tâm cánh, sau đó đẩy không khí ra theo hướng vuông góc hoặc gần vuông góc với trục quay. Dòng khí được chuyển hướng trong vỏ quạt, thường là vỏ xoắn, trước khi đi vào đường ống cấp.

Cấu tạo cơ bản của quạt ly tâm gồm bánh công tác, vỏ quạt, trục, động cơ, gối đỡ và bộ truyền động trực tiếp hoặc qua dây curoa. Tùy thiết kế, quạt có thể đặt trong phòng kỹ thuật, trên mái hoặc tại vị trí kết nối với đường ống.

Đặc điểm nổi bật:

  • Có khả năng tạo cột áp cao.
  • Phù hợp với đường ống dài hoặc hệ thống có nhiều co, cút, van và cửa cấp.
  • Dòng khí có thể đổi hướng linh hoạt theo cách bố trí cửa hút và cửa thổi.
  • Có nhiều cấu hình bánh công tác, tốc độ quay và phương thức truyền động.
  • Thường được sử dụng khi hệ thống yêu cầu khả năng thắng trở lực lớn.

Ưu điểm:

  • Tạo cột áp tốt hơn trong nhiều cấu hình hệ thống.
  • Thích hợp với đường ống cấp khí có trở lực cao.
  • Có thể duy trì hiệu quả ổn định khi hệ thống có nhiều thiết bị phụ trợ.
  • Linh hoạt trong việc bố trí hướng hút và hướng thổi.
  • Có thể lựa chọn nhiều loại bánh công tác cho các yêu cầu lưu lượng và áp suất khác nhau.

Hạn chế:

  • Kích thước và trọng lượng có thể lớn hơn quạt hướng trục.
  • Cần bệ đỡ chắc chắn, đặc biệt với loại công suất lớn.
  • Có thể phát sinh rung động nếu bánh công tác mất cân bằng hoặc dây curoa bị lệch.
  • Việc bảo trì vòng bi, dây curoa và bộ truyền động cần được thực hiện định kỳ.
  • Cần bố trí không gian phù hợp cho việc tháo lắp, kiểm tra và sửa chữa.

Khi nào nên chọn:

Quạt ly tâm thường được cân nhắc khi:

  • Đường ống dài hoặc có nhiều nhánh.
  • Hệ thống có nhiều co, cút, van và cửa cấp gió.
  • Tổn thất áp suất lớn.
  • Công trình cần cột áp cao để duy trì áp suất trong buồng thang.
  • Phòng quạt hoặc khu vực kỹ thuật có đủ không gian cho thiết bị và bệ đỡ.
  • Điểm làm việc của quạt đáp ứng đồng thời lưu lượng và cột áp tính toán.
Quạt ly tâm tăng áp cầu thang
Quạt ly tâm tăng áp cầu thang

Vai trò của quạt tăng áp cầu thang

Quạt tăng áp cầu thang là thiết bị quan trọng trong hệ thống bảo vệ chống khói của nhiều công trình cao tầng. Dưới đây là các vai trò chính:

  • Hạn chế khói xâm nhập vào buồng thang: Quạt cấp không khí sạch vào cầu thang, tạo chênh lệch áp suất giữa buồng thang và khu vực bên ngoài. Khi cửa đóng, áp suất dương giúp hạn chế khói đi qua khe cửa, khe kết cấu và các vị trí rò rỉ.
  • Bảo vệ lối thoát nạn: Cầu thang bộ thường là tuyến di chuyển quan trọng khi thang máy không được sử dụng trong lúc cháy. Việc hạn chế khói giúp lối thoát nạn duy trì điều kiện thuận lợi hơn cho người rời khỏi tòa nhà.
  • Hỗ trợ giảm nguy cơ hít phải khói và khí độc: Khói có thể làm giảm tầm nhìn, gây mất phương hướng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hô hấp. Quạt tăng áp không loại bỏ hoàn toàn các nguy cơ này, nhưng góp phần hạn chế khói lan vào buồng thang khi hệ thống hoạt động đúng thiết kế.
  • Tạo điều kiện cho lực lượng cứu hộ tiếp cận công trình: Khi buồng thang được bảo vệ khỏi khói tốt hơn, lực lượng chữa cháy có thêm điều kiện di chuyển, mang theo thiết bị và tiếp cận khu vực xảy ra sự cố.
  • Duy trì dòng khí có lợi khi cửa mở: Trong quá trình sơ tán, cửa cầu thang có thể được mở. Lúc này, hệ thống phải cấp đủ không khí để tạo dòng khí đi từ buồng thang ra khu vực bên ngoài, giúp hạn chế khói đi ngược vào lối thoát hiểm.
  • Phối hợp với hệ thống hút khói: Quạt tăng áp cầu thang thường được thiết kế cùng hệ thống hút khói hành lang, sảnh hoặc tầng hầm. Quạt tăng áp cấp khí vào khu vực cần bảo vệ, còn quạt hút khói đưa khói ra khỏi khu vực cần kiểm soát.
  • Giúp hệ thống PCCC vận hành theo kịch bản tự động: Khi nhận tín hiệu từ trung tâm báo cháy, tủ điều khiển có thể kích hoạt quạt theo trình tự đã thiết kế. Hệ thống cũng có thể truyền trạng thái hoạt động, lỗi động cơ, lỗi nguồn hoặc cảnh báo áp suất về trung tâm giám sát.
  • Bảo vệ các khu vực liên quan đến đường thoát nạn: Ngoài buồng thang bộ, giải pháp cấp không khí chống khói và tạo áp suất dương có thể được áp dụng cho khoang đệm, sảnh thang hoặc những không gian cần bảo vệ khác, tùy loại công trình và hồ sơ thiết kế được phê duyệt.

Ứng dụng của quạt tăng áp cầu thang

Quạt tăng áp cầu thang được ứng dụng trong các hệ thống bảo vệ chống khói, đặc biệt tại những công trình có cầu thang bộ thoát nạn nằm bên trong nhà.

  • Chung cư và nhà cao tầng: Quạt tăng áp được sử dụng để bảo vệ buồng thang bộ, đặc biệt là cầu thang thoát hiểm nằm trong lõi công trình. Khi có cháy, hệ thống giúp hạn chế khói từ hành lang, căn hộ hoặc khu vực công cộng tràn vào cầu thang.
  • Khách sạn và khu lưu trú: Khách sạn thường có nhiều phòng, nhiều tầng và mật độ người sử dụng cao. Quạt tăng áp giúp bảo vệ tuyến cầu thang chung, hỗ trợ khách lưu trú di chuyển xuống tầng an toàn theo hướng dẫn thoát nạn.
  • Tòa nhà văn phòng: Trong giờ làm việc, số lượng người tập trung tại các tầng có thể lớn. Hệ thống tăng áp cầu thang phối hợp với báo cháy và chiếu sáng sự cố để duy trì điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình sơ tán.
  • Trung tâm thương mại và siêu thị: Đây là những công trình có không gian rộng, nhiều gian hàng và lượng khách thay đổi liên tục. Quạt tăng áp thường được bố trí cho cầu thang thoát hiểm, sảnh thang hoặc khoang đệm nhằm hạn chế khói lan vào các tuyến thoát nạn.
  • Bệnh viện và cơ sở y tế: Bệnh viện có người bệnh hạn chế khả năng tự di chuyển, do đó yêu cầu bảo vệ lối thoát nạn đặc biệt quan trọng. Hệ thống tăng áp có thể được sử dụng cho buồng thang, khoang đệm và một số khu vực cần bảo vệ theo phương án PCCC.
  • Trường học và cơ sở giáo dục: Tại trường học, quạt tăng áp hỗ trợ bảo vệ cầu thang thoát hiểm trong các khu nhà nhiều tầng. Thiết kế cần tính đến số lượng học sinh, giáo viên, hướng di chuyển và khả năng mở cửa đồng thời khi sơ tán.
  • Nhà máy và nhà xưởng: Quạt tăng áp được ứng dụng tại các nhà máy, xưởng sản xuất hoặc công trình công nghiệp có cầu thang kín và nhiều tầng. Hệ thống cần được lựa chọn theo môi trường làm việc, nhiệt độ, bụi, hóa chất và đặc điểm sản xuất.
  • Kho hàng và trung tâm logistics: Những công trình này thường có diện tích lớn, hàng hóa dễ cháy hoặc mật độ lưu trữ cao. Quạt tăng áp giúp bảo vệ cầu thang và lối tiếp cận dành cho người sử dụng, nhân viên vận hành và lực lượng cứu hộ.
  • Tòa nhà có tầng hầm: Quạt tăng áp có thể được dùng để bảo vệ cầu thang nối tầng hầm với các tầng phía trên. Tuy nhiên, hệ thống tăng áp cầu thang phải được thiết kế phối hợp với hệ thống hút khói tầng hầm, quạt bù gió và các van ngăn khói.
Hệ thống tăng áp cầu thang trong hệ thống PCCC
Hệ thống tăng áp cầu thang trong hệ thống PCCC

Tiêu chí lựa chọn quạt tăng áp cầu thang phù hợp

Lựa chọn quạt tăng áp cầu thang cần dựa vào các tiêu chí dưới đây:

Dựa theo lưu lượng gió

Lưu lượng gió là lượng không khí mà quạt có thể cấp vào buồng thang trong một đơn vị thời gian, thường được biểu thị bằng m³/h hoặc m³/s. Đây là thông số đầu tiên cần xác định khi lựa chọn quạt vì nếu lưu lượng không đủ, hệ thống khó duy trì áp suất dương và hạn chế khói xâm nhập.

Lưu lượng thiết kế phụ thuộc vào nhiều yếu tố như số tầng, thể tích buồng thang, số cửa cấp gió, độ kín của cửa, diện tích khe hở và số cửa có thể mở đồng thời khi xảy ra sự cố. Ngoài ra, cần tính đến lượng khí thất thoát qua các khe cửa, mối nối và những vị trí rò rỉ trong toàn hệ thống.

Quạt có lưu lượng quá thấp sẽ không đủ khả năng bù lượng khí thất thoát. Ngược lại, quạt có lưu lượng quá lớn có thể gây lãng phí điện năng, tăng tiếng ồn và tạo áp suất cao hơn mức cần thiết. Vì vậy, nên lựa chọn thiết bị có dự phòng kỹ thuật hợp lý nhưng không vượt quá xa điểm làm việc thiết kế.

Lựa chọn theo áp suất

Áp suất thể hiện khả năng của quạt trong việc thắng các trở lực của hệ thống. Với quạt tăng áp cầu thang, áp suất phải đủ để đưa không khí qua toàn bộ đường ống và duy trì chênh áp giữa buồng thang với hành lang hoặc khu vực lân cận.

Đường ống càng dài, càng nhiều phụ kiện hoặc càng nhỏ so với lưu lượng yêu cầu thì tổn thất áp suất càng lớn. Vì vậy, quạt có thể đạt lưu lượng cao trong điều kiện không tải nhưng vẫn không đáp ứng được khi vận hành trong hệ thống thực tế.

Lựa chọn theo công suất động cơ

Công suất động cơ phải đủ để quạt tạo ra lưu lượng và áp suất yêu cầu trong điều kiện làm việc thực tế. Công suất thường được xác định sau khi đã tính toán lưu lượng, áp suất, hiệu suất quạt, hiệu suất truyền động và các tổn thất liên quan.

Không nên chọn quạt chỉ dựa trên quy tắc đơn giản như “công trình càng cao thì dùng động cơ càng lớn”. Động cơ có công suất quá thấp có thể bị quá tải, nóng nhanh và không duy trì được điểm làm việc. Động cơ quá lớn lại làm tăng chi phí đầu tư, kích thước tủ điện, công suất nguồn dự phòng và chi phí vận hành.

Đơn vị cung cấp quạt tăng áp cầu thang chính hãng, giá tốt

Công ty TNHH Nextfan Việt Nam là đơn vị chuyên nhập khẩu, phân phối và cung cấp các sản phẩm quạt công nghiệp cho nhiều nhu cầu khác nhau. Đơn vị cam kết sản phẩm chính hãng, chất lượng tốt, giá thành hợp lý.

  • Đa dạng chủng loại quạt: Nextfan cung cấp cả quạt hướng trục và quạt ly tâm, phù hợp với các hệ thống có yêu cầu khác nhau về lưu lượng, cột áp và vị trí lắp đặt. Khách hàng có thể lựa chọn thiết bị theo đặc điểm đường ống và cấu hình công trình.
  • Có nhiều mức công suất và thông số kỹ thuật: Một số dòng quạt hướng trục POG-4A có công suất từ 0,25–2,2 kW, lưu lượng khoảng 3.988–8.358 m³/h và cột áp từ 90–490 Pa, phù hợp nhiều nhu cầu sử dụng.
  • Sản phẩm chính hãng, chất lượng: Sản phẩm thể hiện model, công suất, tốc độ quay, lưu lượng, cột áp rõ ràng, chi tiết. Nextfan cam kết sản phẩm chính hãng, chất lượng, có bảo hành rõ ràng.
  • Hỗ trợ lựa chọn theo nhu cầu thực tế: Đội ngũ tư vấn có thể hỗ trợ khách hàng xác định loại quạt phù hợp dựa trên lưu lượng, cột áp, kích thước đường ống, không gian lắp đặt và mục đích sử dụng.
Nextfan là đơn vị cung cấp quạt tăng áp cầu thang uy tín, chính hãng
Nextfan là đơn vị cung cấp quạt tăng áp cầu thang uy tín, chính hãng

Câu hỏi thường gặp về quạt tăng áp cầu thang

Quạt tăng áp cầu thang có tác dụng gì?

Quạt cấp khí sạch vào buồng thang, tạo áp suất dương để hạn chế khói và khí độc xâm nhập vào lối thoát hiểm.

Quạt tăng áp cầu thang khác quạt hút khói thế nào?

Quạt tăng áp chủ yếu cấp khí vào khu vực cần bảo vệ, còn quạt hút khói đưa khói và khí nóng ra khỏi khu vực cháy. Hai hệ thống có thể được thiết kế phối hợp nhưng không phải là một thiết bị.

Nên chọn quạt hướng trục hay quạt ly tâm?

Quạt hướng trục thường phù hợp khi cần lưu lượng lớn và hệ thống có trở lực vừa phải. Quạt ly tâm phù hợp hơn với hệ thống cần cột áp cao hoặc đường ống có nhiều trở lực. Lựa chọn cuối cùng cần dựa trên tính toán thiết kế.

Quạt tăng áp cầu thang có cần chạy liên tục không?

Thông thường quạt hoạt động theo chế độ điều khiển của hệ thống PCCC và tín hiệu cảm biến. Chế độ thường trực hay chỉ kích hoạt khi có sự cố phải tuân theo thiết kế được phê duyệt.

Có thể thấy rằng, quạt tăng áp cầu thang đóng vai trò quan trọng trong hệ thống kiểm soát khói, giúp duy trì áp suất dương và hạn chế khói xâm nhập vào khu vực thoát nạn. Hy vọng những thông tin trên giúp bạn hiểu rõ hơn và chọn được giải pháp quạt tăng áp cầu thang phù hợp. Để được tư vấn thêm về sản phẩm, hãy liên hệ với Nextfan theo hotline: 0913.834.085.

Bài viết liên quan