Tiêu Chuẩn Tăng Áp Và Hút Khói Cập Nhật Mới 2026

08/19/2026 Nguyễn Công Nghị 37 lượt xem

Không ít công trình cao tầng bị trả hồ sơ thẩm định, trượt nghiệm thu PCCC vì áp suất buồng thang không đạt hay đường ống hút khói không chịu lửa – hậu quả của việc chưa nắm vững tiêu chuẩn tăng áp và hút khói.

Một sai sót kỹ thuật nhỏ cũng khiến dự án chậm tiến độ, phát sinh chi phí sửa chữa và đe dọa an toàn tính mạng khi hỏa hoạn xảy ra.

Trong bài viết này, Nextfan chia sẻ toàn bộ quy định cập nhật mới nhất 2026, giúp bạn thiết kế, thi công đúng chuẩn.

Tổng quan tiêu chuẩn tăng áp và hút khói

Tiêu chuẩn tăng áp và hút khói là tập hợp các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia quy định thông số thiết kế, thi công cho hệ thống chống khói trong nhà cao tầng, nhằm bảo vệ an toàn tính mạng con người khi xảy ra hỏa hoạn. Bộ tiêu chuẩn tăng áp và hút khói chi phối cả phần thiết bị (quạt, van, cảm biến) lẫn phần vận hành (kịch bản kích hoạt khi có cháy) của hệ thống chống khói.

sơ đồ nguyên lý hệ thống tăng áp cầu thàng và hút khói — sơ đồ nguyên lý hệ thống tăng áp và hút khói cầu thang hành lang

Điểm khác nhau hệ thống tăng áp và hệ thống hút khói

Hệ thống tăng áp và hệ thống hút khói là hai phân hệ riêng biệt nhưng phối hợp chặt chẽ trong tổng thể hệ thống chống khói, vì mỗi phân hệ đảm nhiệm cơ chế bảo vệ khác nhau theo tiêu chuẩn hiện hành.

Sự khác biệt này thể hiện qua điểm sau:

Cơ chế hoạt động khác nhau: hệ thống tăng áp thổi khí sạch vào không gian kín như buồng thang bộ, giếng thang máy để tạo áp suất dương, ngăn khói tràn vào; trong khi hệ thống hút khói hút khí độc ra khỏi không gian hở như hành lang, sảnh, tầng hầm.
Thiết bị sử dụng khác nhau: tăng áp dùng quạt cấp gió thổi thẳng hoặc qua ống dẫn vào buồng thang, còn hút khói dùng quạt ly tâm hoặc quạt hướng trục hút khí ra ngoài trời.
Vị trí lắp đặt khác nhau: quạt tăng áp thường đặt tại chân cầu thang hoặc trên mái để cấp gió xuống, còn quạt hút khói đặt tại khu vực hành lang, tầng hầm hoặc trên mái tòa nhà tùy phương án thiết kế.

Mục đích của tiêu chuẩn tăng áp hút khói trong PCCC

Mục đích của tiêu chuẩn tăng áp hút khói trong PCCC là đảm bảo lối thoát nạn luôn sạch khói, giúp người dân sơ tán an toàn và tạo điều kiện cho lực lượng chữa cháy tiếp cận đám cháy hiệu quả.

Tiêu chuẩn này có công dụng chính.

Hệ thống giữ khói và khí độc tránh xa lối thoát hiểm, để người trong vùng nguy hiểm có đủ thời gian tìm đường ra hoặc nơi trú ẩn an toàn.
Hệ thống duy trì tầm nhìn trong buồng thang và hành lang, giúp quá trình di chuyển không bị cản trở bởi khói dày đặc.
Tiêu chuẩn còn hướng đến mục tiêu bảo vệ tài sản, hạn chế thiệt hại cho khu vực chứa thiết bị giá trị hoặc dữ liệu nhạy cảm với khói.

Văn bản tiêu chuẩn tăng áp và hút khói mới nhất năm 2026

Tiêu chuẩn tăng áp và hút khói mới nhất năm 2026 gồm:

QCVN 06:2022/BXD

QCVN 06:2022/BXD là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia bắt buộc áp dụng cho toàn bộ nhà và công trình, quy định giải pháp chống khói tại Phụ lục D gồm phân vùng khói, thông gió tự nhiên, thông gió cưỡng bức và tạo áp suất dương. Cụ thể, quy chuẩn này liệt kê chi tiết các giải pháp chống khói cho từng loại không gian trong công trình.

Theo mục D.1.2, các giải pháp chống khói được phân thành bốn nhóm: phân chia, cô lập khói thành các vùng khói (bể khói); thông gió tự nhiên khi có cháy; thông gió thoát khói bằng hệ thống hút xả khói và cấp không khí chống khói theo cơ chế tự nhiên hoặc cưỡng bức; và tạo áp suất dương cho các khu vực cần chống nhiễm khói như buồng thang bộ, giếng thang máy. Đáng chú ý, Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD đã bổ sung quy định tại điểm D.1.3, yêu cầu các thiết bị của hệ thống hút xả khói và cấp không khí chống khói, không phụ thuộc vào cơ chế hoạt động là tự nhiên hay cưỡng bức, đều phải luôn bảo đảm hoạt động đúng thiết kế khi có cháy.

Điểm D.1.5 cũng được bổ sung cụm từ “hoạt động” trước cụm từ “độc lập”, nhấn mạnh yêu cầu các bộ phận chống khói phải vận hành độc lập, không phụ thuộc vào hệ thống khác khi xảy ra sự cố.

TCVN 5687:2010 Và TCVN 6160:1996

TCVN 5687:2010 và TCVN 6160:1996 áp dụng ở hai nội dung khác nhau nhưng bổ trợ lẫn nhau trong thiết kế hệ thống tăng áp hút khói.

Vai trò của từng tiêu chuẩn được phân định như sau:

TCVN 5687:2010 là tiêu chuẩn thiết kế thông gió, điều hòa không khí, được dùng làm căn cứ tính toán lưu lượng gió, chọn công suất quạt, thiết kế kích thước đường ống cấp gió và hút khói.
TCVN 6160:1996 (Chương 11) là tiêu chuẩn PCCC dành riêng cho nhà cao tầng, quy định bắt buộc phải lắp hệ thống thông gió, hút khói ở hành lang và buồng thang, đồng thời yêu cầu các bộ phận của hệ thống phải làm từ vật liệu không cháy.

tiêu chuẩn hiện hành hệ thống tăng áp hút khói

Thay đổi tiêu chuẩn 2026 so với phiên bản trước

Tiêu chuẩn tăng áp và hút khói bước sang năm 2026 có một số thay đổi đáng chú ý so với phiên bản trước, thể hiện qua:

Những điểm sửa đổi mới trong QCVN 06:2022/BXD

Những điểm sửa đổi mới trong QCVN 06:2022/BXD là cập nhật về yêu cầu vận hành thiết bị chống khói, thay đổi thuật ngữ thủ tục pháp lý và điều chỉnh quy trình nghiệm thu công trình. Cụ thể, các điểm sửa đổi này bao gồm:

Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD: bổ sung yêu cầu thiết bị hệ thống hút xả khói và cấp không khí chống khói phải luôn hoạt động đúng thiết kế khi có cháy, đồng thời làm rõ yêu cầu vận hành độc lập của các bộ phận chống khói.
Luật PCCC và Cứu nạn, cứu hộ 2024 (hiệu lực từ 1/7/2025): đổi tên thủ tục “thẩm duyệt thiết kế” thành “thẩm định thiết kế về PCCC”, đồng thời thay thế Nghị định 136/2020 và Nghị định 50/2024 bằng Nghị định 105/2025 và Nghị định 106/2025.
Từ ngày 1/7/2026: theo Nghị định 105/2025 và Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP, thủ tục cơ quan công an nghiệm thu về PCCC đối với công trình đã thẩm định thiết kế được bãi bỏ; chủ đầu tư sẽ tự tổ chức nghiệm thu hệ thống, bao gồm cả hệ thống tăng áp hút khói.

Lý do cần cập nhật tiêu chuẩn tăng áp hút khói định kỳ

Công trình xây dựng ngày càng cao tầng và phức tạp hơn, xuất hiện thêm nhiều loại hình mới như khu để xe điện trong chung cư, đòi hỏi bổ sung quy định riêng về cảnh báo khí độc và thông gió thoát khói.
việc cập nhật giúp quy chuẩn Việt Nam từng bước hài hòa hơn với các tiêu chuẩn quốc tế đang được nhiều đơn vị tư vấn tham chiếu song song.
quá trình cập nhật còn nhằm khắc phục những bất cập phát sinh từ thực tế thẩm định, nghiệm thu công trình trong giai đoạn trước, giúp thủ tục hành chính trở nên rõ ràng và hiệu quả hơn.

Công trình bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn tăng áp hút khói

Công trình bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn tăng áp hút khói gồm:

Nhà Cao Tầng

Nhà cao tầng thuộc diện bắt buộc lắp đặt hệ thống tăng áp cầu thang là công trình được xếp vào nhóm nhà cao tầng theo quy định PCCC hiện hành, với ngưỡng chiều cao và số tầng cụ thể được xác định theo từng nhóm nguy hiểm cháy.

theo TCVN 6160:1996, nhà cao tầng thuộc diện bắt buộc trang bị hệ thống thông gió, hút khói là công trình nhà ở, công trình công cộng có chiều cao đủ lớn để việc thoát nạn bằng cầu thang bộ thông thường không còn đảm bảo an toàn trong thời gian cháy.

Trong khi đó, QCVN 06:2022/BXD quy định ngưỡng áp dụng cụ thể hơn, dựa trên nhóm nguy hiểm cháy theo công năng, bậc chịu lửa và chiều cao PCCC của từng công trình, thay vì áp dụng một ngưỡng chiều cao chung cho mọi loại nhà.

Tầng hầm và gara ô tô có

tầng hầm và gara ô tô bắt buộc phải hút khói theo tiêu chuẩn, vì đây là khu vực kín, dễ tích tụ khí độc và có nguy cơ cháy cao khi phương tiện gặp sự cố.

yêu cầu này dựa trên lý do sau:

Không gian kín, khó thoát khói tự nhiên: tầng hầm thường không có cửa sổ hoặc lỗ thông gió trực tiếp ra ngoài trời, nên bắt buộc phải có hệ thống hút khói cưỡng bức.
Yêu cầu duy trì biên dưới lớp khói: theo Sửa đổi 1:2023 QCVN 06:2022/BXD, khu vực để xe trong nhà chung cư phải đảm bảo hệ thống thông gió thoát khói duy trì chiều cao biên dưới của lớp khói không thấp hơn quy định tại Phụ lục D.
Rủi ro riêng với xe điện: theo QCVN 10:2025/BCA, khu vực để xe điện còn phải có cảnh báo khí carbon monoxide (CO) và Hydrofluoric acid (HF), gắn liền với thiết kế hệ thống thông gió thoát khói tại khu vực sạc.

tiêu chuẩn tăng áp hệ thống hút khói tầng hầm, để xe

Thông số kỹ thuật bắt buộc trong tiêu chuẩn tăng áp hút khói

Thông số kỹ thuật bắt buộc trong tiêu chuẩn tăng áp hút khói gồm:

Áp suất dương trong buồng thang bộ

Áp suất dương trong buồng thang bộ được quy định trong khoảng 20-50 Pa, theo QCVN 06:2022/BXD, TCVN 5687:2010 và tiêu chuẩn Anh BS 5588-4:1987 được tham chiếu song song. Mức áp suất này áp dụng thống nhất cho cả buồng thang bộ thoát nạn, giếng thang máy thông thường và thang máy chữa cháy khi hoạt động trong thời gian có cháy.

Mức áp suất tối thiểu 20 Pa đảm bảo đủ lực đẩy để ngăn khói xâm nhập qua khe hở cửa, trong khi mức tối đa 50 Pa được giới hạn nhằm tránh tạo lực cản quá lớn khiến người thoát nạn khó mở cửa buồng thang trong tình huống khẩn cấp.

Vận tốc gió qua cửa mở tối thiểu

Vận tốc gió qua cửa mở tối thiểu phải đạt 1,3 m/s theo quy định kỹ thuật hiện hành, nhằm đảm bảo đủ lực đẩy ngăn khói tràn ngược vào khu vực an toàn khi cửa thoát nạn được mở ra trong tình huống cháy. Thông số này được tính toán dựa trên số lượng cửa mở đồng thời khi xảy ra sự cố.

Yêu cầu về thiết bị và vật liệu theo tiêu chuẩn

Yêu cầu về thiết bị và vật liệu theo tiêu chuẩn tăng áp hút khói gồm:

Quạt tăng áp và quạt hút khói

Quạt tăng áp và quạt hút khói cần đáp ứng các tiêu chuẩn về hiệu suất vận hành, độ ồn và nguồn cấp điện dự phòng để đảm bảo hoạt động ổn định khi xảy ra hỏa hoạn.

Các yêu cầu kỹ thuật đối với quạt bao gồm:

Kiểm tra cân bằng động, tĩnh tại nhà máy theo tiêu chuẩn chất lượng, sau khi lắp ráp hoàn chỉnh, nhằm đảm bảo quạt vận hành êm và bền bỉ trong thời gian dài.
Vận tốc gió tại đầu ra của quạt không được vượt quá 10% vận tốc thiết kế trong ống chính, tránh gây nhiễu động luồng khí trong hệ thống.
Độ ồn tối đa dưới 60 dB đối với quạt đã lắp đặt giải pháp giảm âm; nếu không có giải pháp tiêu âm, độ ồn khi hoạt động cũng không được vượt quá 60 dB.
Nguồn điện cấp cho quạt phải là nguồn ưu tiên, được cấp bằng cáp chống cháy đạt chuẩn IEC 60331 và tự động chuyển sang nguồn máy phát dự phòng khi nguồn điện chính bị cắt.

Đường ống dẫn gió

Đường ống dẫn gió phải đạt giới hạn chịu lửa EI theo quy định của QCVN 06:2022/BXD, được chế tạo từ vật liệu không cháy để duy trì khả năng vận hành trong suốt thời gian xảy ra hỏa hoạn. Đây là một trong những hạng mục dễ bị đánh giá không đạt nhất khi thẩm định và nghiệm thu công trình trên thực tế.

Không tuân thủ tiêu chuẩn tăng áp hút khói sẽ bị xử lý ra sao?

Không tuân thủ tiêu chuẩn tăng áp hút khói sẽ khiến công trình bị từ chối thẩm định thiết kế, đình chỉ nghiệm thu hoặc bị xử phạt hành chính theo quy định pháp luật về PCCC hiện hành.

hậu quả này có thể xảy ra ở nhiều giai đoạn khác nhau của dự án.

Ở giai đoạn thiết kế, hồ sơ không đáp ứng thông số bắt buộc như áp suất dương, vận tốc gió hoặc giới hạn chịu lửa của đường ống sẽ bị cơ quan có thẩm quyền trả về, yêu cầu chỉnh sửa trước khi được thẩm định thiết kế về PCCC.
Ở giai đoạn thi công và nghiệm thu, những lỗi thường gặp như sử dụng ống gió không đạt chuẩn EI hay cáp điện không đạt IEC 60331 sẽ khiến công trình trượt nghiệm thu, không thể đưa vào sử dụng cho đến khi khắc phục.

Hy vọng những chia sẻ trên của Nextfan đã giúp bạn nắm rõ quy định mới nhất về tiêu chuẩn tăng áp và hút khói, từ văn bản pháp lý đến thông số kỹ thuật cập nhật 2026.

Nguyễn Công Nghị

Tôi là Nguyễn Công Nghị hiện đang là CEO và là người sáng lập nên Nextfan. Với nhiều năm kinh nghiệm ngành công nghiệp trong các lĩnh vực: Quạt công nghiệp, thi công hệ thống hút bụi và giải pháp làm mát nhà xưởng….. Tôi mong muốn mang đến cho các bạn những thông tin hữu ích nhất.

Tiêu Chuẩn Tăng Áp Và Hút Khói Cập Nhật Mới 2026

Tổng quan tiêu chuẩn tăng áp và hút khói

Điểm khác nhau hệ thống tăng áp và hệ thống hút khói

Mục đích của tiêu chuẩn tăng áp hút khói trong PCCC