Hệ thống thông gió tầng hầm – Tiêu chuẩn và thiết kế 2026

08/18/2026 Nghị Nextfan 76 lượt xem

Tầng hầm là không gian kín, khả năng lưu thông không khí tự nhiên rất hạn chế, trong khi thường xuyên phát sinh các loại khí thải như CO, CO2, NO2 từ phương tiện ô tô, xe máy. Khi các khí độc này tích tụ trong thời gian dài mà không được xử lý, chất lượng không khí sẽ suy giảm nhanh chóng, gây nguy cơ ngạt khí, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người và làm gia tăng rủi ro cháy nổ.

Hệ thống thông gió tầng hầm là một hạng mục cơ điện M&E quan trọng, có nhiệm vụ hút khí thải, khói bụi ra bên ngoài, đồng thời bổ sung nguồn khí tươi để duy trì môi trường thông thoáng, an toàn cho khu vực tầng hầm.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu toàn diện về nguyên lý hoạt động, tiêu chuẩn thiết kế liên quan. Qua đó, chủ đầu tư, kỹ sư và nhà thầu có thể lựa chọn và triển khai hệ thống thông gió tầng hầm phù hợp, an toàn và hiệu quả.

Nội Dung Chính

Hệ thống thông gió tầng hầm là gì?

Thông gió tầng hầm là quá trình trao đổi và lưu thông không khí giữa không gian tầng hầm với môi trường bên ngoài. Hệ thống này giúp đưa không khí tươi, giàu oxy vào bên trong, đồng thời loại bỏ khí nóng, mùi khó chịu và các khí thải phát sinh trong quá trình sử dụng.

Đối với tầng hầm để xe, thông gió còn có nhiệm vụ giảm nồng độ CO, CO₂ và các khí ô nhiễm từ phương tiện giao thông, qua đó duy trì môi trường thông thoáng, đảm bảo an toàn và tạo điều kiện thuận lợi cho con người hoạt động trong khu vực tầng hầm.

Vai trò quan trọng của hệ thống thông gió tầng hầm

Hệ thống thông gió tầng hầm không chỉ có nhiệm vụ tạo sự thông thoáng mà còn trực tiếp đảm bảo an toàn, chất lượng không khí và khả năng vận hành ổn định của công trình. Ba vai trò chính gồm:

Bảo vệ sức khỏe, hạn chế nguy cơ ngạt khí

Trong quá trình hoạt động, ô tô và xe máy phát sinh nhiều loại khí thải, đặc biệt là CO – loại khí không màu, không mùi nhưng có độc tính cao. Hệ thống thông gió giúp liên tục hút khí ô nhiễm ra ngoài, đồng thời bổ sung khí tươi vào tầng hầm. Nhờ đó, nồng độ khí độc được kiểm soát, giảm tình trạng bí bách, khó thở và nguy cơ ngộ độc đối với người sử dụng bãi xe, nhân viên bảo vệ và kỹ thuật viên.

Kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm

Do nằm sâu dưới mặt đất và ít tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên, tầng hầm thường có độ ẩm cao, dễ phát sinh nấm mốc và hiện tượng ngưng tụ hơi nước. Việc duy trì lưu thông không khí giúp giảm hơi ẩm, hạn chế môi trường thuận lợi cho nấm mốc phát triển. Đồng thời, hệ thống còn góp phần bảo vệ kết cấu bê tông, thiết bị điện, đường ống và các hạng mục MEP khỏi ăn mòn, rỉ sét hoặc sự cố chập điện.

Hỗ trợ hệ thống phòng cháy chữa cháy

Đây là một trong những chức năng quan trọng nhất của hệ thống thông gió tầng hầm. Khi xảy ra cháy, khói và khí độc có thể lan nhanh trong không gian kín, gây cản trở thoát nạn và công tác cứu hộ. Hệ thống hút khói sự cố có nhiệm vụ đưa khói ra ngoài, hạn chế khói xâm nhập vào hành lang, cầu thang và các tuyến thoát hiểm. Qua đó, hệ thống giúp duy trì điều kiện thoát nạn an toàn hơn và tạo thuận lợi cho lực lượng PCCC tiếp cận khu vực xảy ra sự cố.

Các phương pháp thông gió tầng hầm phổ biến hiện nay

Việc lựa chọn phương án nào phụ thuộc vào quy mô, kết cấu trần và ngân sách của chủ đầu tư. Dưới đây là bảng so sánh 3 phương pháp chính:

Phương pháp	Nguyên lý hoạt động	Ưu điểm	Nhược điểm và ứng dụng
Thông gió tự nhiên	Tận dụng sự chênh lệch áp suất qua các cửa thông gió, giếng trời để không khí luân chuyển.	Không tiêu thụ điện năng, chi phí vận hành bằng 0.	Phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Chỉ áp dụng được cho tầng bán hầm hoặc hầm có diện tích rất nhỏ, hở nhiều mặt.
Hệ thống ống gió cơ khí	Sử dụng quạt hút/cấp (ly tâm hoặc hướng trục) kết hợp hệ thống đường ống tôn mạ kẽm (hoặc ống bọc bảo ôn chống cháy EI) để phân phối khí.	Phân bổ khí tươi đồng đều đến mọi ngóc ngách, kiểm soát được chính xác lưu lượng từng khu vực.	Chiếm nhiều không gian trần hầm, thi công phức tạp, chi phí đầu tư cao. Dùng cho đa số các tầng hầm kín hiện nay.
Hệ thống Quạt JetFan (Phản lực)	Sử dụng các quạt phản lực treo trần, hoạt động theo nguyên lý tạo luồng khí đẩy nối tiếp nhau từ khu vực này sang khu vực khác (không cần đường ống).	Tiết kiệm tối đa chiều cao trần hầm, thi công nhanh, hỗ trợ kiểm soát hướng khói khi có cháy cực tốt.	Yêu cầu kết cấu trần phẳng, không bị cản bởi quá nhiều dầm sâu. Phù hợp cho các hầm diện tích lớn (TTTM, chung cư cao cấp).

Tiêu chuẩn thiết kế thông gió tầng hầm cập nhật mới nhất

Để hệ thống thông gió tầng hầm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, an toàn và đủ điều kiện nghiệm thu, quá trình thiết kế cần căn cứ vào các tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành liên quan đến thông gió và phòng cháy chữa cháy.

TCVN 5687:2010 – Tiêu chuẩn về thông gió và điều hòa không khí

TCVN 5687:2010 là một trong những căn cứ quan trọng khi tính toán và thiết kế hệ thống thông gió cho tầng hầm. Một số yêu cầu cần quan tâm gồm:

Hệ thống phải duy trì chất lượng không khí trong giới hạn an toàn, hạn chế nồng độ CO, CO2 và các chất ô nhiễm vượt mức cho phép.
Bội số trao đổi không khí ACH (Air Changes per Hour) cần được xác định phù hợp với diện tích, thể tích tầng hầm và mật độ phương tiện.
Với tầng hầm để xe, hệ thống thường được tính toán theo mức trao đổi không khí phù hợp với điều kiện vận hành thực tế. Khi chuyển sang chế độ hút khói sự cố, lưu lượng quạt và hệ thống hút khói phải đáp ứng yêu cầu riêng của phương án PCCC đã được thiết kế.

QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 – Quy chuẩn an toàn cháy

QCVN 06:2022/BXD cùng sửa đổi 1:2023 là căn cứ quan trọng khi thiết kế hệ thống hút khói và bảo vệ chống khói cho tầng hầm.

Một số nội dung cần đặc biệt lưu ý:

Tầng hầm thuộc đối tượng yêu cầu phải bố trí giải pháp hút khói cần được thiết kế hệ thống hút khói phù hợp với từng khoang cháy và phương án thoát nạn.
Vị trí cửa hút, cửa xả khói và tuyến ống phải được bố trí hợp lý nhằm hạn chế khói lan sang các khu vực khác của công trình.
Ống gió phục vụ hút khói cần đáp ứng giới hạn chịu lửa theo yêu cầu của từng vị trí và phương án thiết kế, thường được thể hiện bằng các cấp EI tương ứng.
Quạt hút khói phải là loại chuyên dụng, có khả năng hoạt động ổn định trong điều kiện nhiệt độ cao trong khoảng thời gian yêu cầu.
Hệ thống hút khói cần phối hợp đồng bộ với cấp khí bù, tăng áp cầu thang và các hệ thống PCCC khác để duy trì lối thoát nạn an toàn khi xảy ra cháy.

Tiêu chuẩn quốc tế áp dụng bổ sung

Đối với các dự án FDI, công trình cao cấp hoặc dự án có yêu cầu kỹ thuật riêng, chủ đầu tư và đơn vị tư vấn có thể tham khảo thêm các tiêu chuẩn quốc tế như ASHRAE của Hoa Kỳ hoặc SS 553 của Singapore.

Việc áp dụng thêm các tiêu chuẩn này giúp nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng không khí, tối ưu hiệu suất thông gió và tăng mức độ an toàn trong quá trình vận hành tầng hầm.

Hệ thống thông gió tầng hầm là hạng mục quan trọng giúp duy trì chất lượng không khí, hạn chế khí độc, nhiệt dư và hỗ trợ kiểm soát khói khi có sự cố. Việc lựa chọn giải pháp phù hợp ngay từ đầu không chỉ giúp công trình đáp ứng yêu cầu nghiệm thu mà còn tối ưu điện năng, chi phí vận hành và độ bền của toàn bộ hệ thống.

Nghị Nextfan

Tôi là Nguyễn Công Nghị hiện đang là CEO và là người sáng lập nên Nextfan. Với nhiều năm kinh nghiệm ngành công nghiệp trong các lĩnh vực: Quạt công nghiệp, thi công hệ thống hút bụi và giải pháp làm mát nhà xưởng….. Tôi mong muốn mang đến cho các bạn những thông tin hữu ích nhất.

Hệ thống thông gió tầng hầm – Tiêu chuẩn và thiết kế 2026

Hệ thống thông gió tầng hầm là gì?

Vai trò quan trọng của hệ thống thông gió tầng hầm