10 loại quạt ly tâm phổ biến và cách chọn phù hợp nhu cầu

Các loại quạt ly tâm thường được gọi theo nhiều cách như thấp áp, cao áp, trực tiếp, gián tiếp, cánh cong sau, hút bụi hoặc hút khói. Điểm dễ nhầm là những tên gọi này không nằm trên cùng một hệ phân loại. Một chiếc quạt có thể đồng thời là quạt cao áp, truyền động gián tiếp và sử dụng cánh hướng kính.

Để chọn đúng, cần xác định quạt đang được phân loại theo tiêu chí nào. Bài viết dưới đây chia 10 nhóm quạt ly tâm phổ biến thành bốn cách phân loại: theo áp suất, theo truyền động, theo kiểu cánh và theo công dụng. Cách tổ chức này giúp người đọc hiểu bản chất từng nhóm trước khi chọn model hoặc công suất.

10 loại quạt ly tâm phổ biến được phân loại như thế nào?

Không nên xem 10 tên gọi dưới đây là 10 loại hoàn toàn tách biệt. Chúng mô tả những thuộc tính khác nhau của quạt ly tâm. Khi lựa chọn thực tế, cần kết hợp nhiều thuộc tính để hình thành cấu hình phù hợp với hệ thống.

Phân loại theo áp suất: thấp áp, trung áp và cao áp

Áp suất của quạt cần được xem trong mối quan hệ với lưu lượng và tổng trở lực của hệ thống. Vì vậy, không nên chỉ nhìn tên “thấp áp”, “trung áp” hay “cao áp” để kết luận loại nào mạnh hơn hoặc tốt hơn. Loại phù hợp là loại đáp ứng được điểm làm việc mà hệ thống yêu cầu.

1. Quạt ly tâm thấp áp

Quạt ly tâm thấp áp được sử dụng khi hệ thống không yêu cầu cột áp lớn. Nhóm này phù hợp hơn với các bài toán cần lưu chuyển lượng khí tương đối lớn qua hệ thống có trở lực không quá cao.

Các ứng dụng cần xem xét nhóm thấp áp thường liên quan đến thông gió, cấp hoặc hút khí trong không gian sản xuất và những tuyến dẫn khí tương đối đơn giản. Tuy nhiên, việc chọn quạt vẫn phải dựa trên lưu lượng và tổn thất áp thực tế thay vì mặc định hệ thống thông gió luôn dùng quạt thấp áp.

2. Quạt ly tâm trung áp

Quạt ly tâm trung áp nằm giữa hai nhóm thấp áp và cao áp về yêu cầu tạo áp. Đây là hướng lựa chọn thường được xem xét khi hệ thống có đường ống, co cút, thiết bị lọc hoặc các thành phần tạo trở lực nhưng chưa đến mức cần cấu hình áp suất cao.

Nhóm trung áp có phạm vi ứng dụng rộng, nhưng tên gọi “trung áp” không thay thế việc tính hoặc xác định trở lực hệ thống. Hai hệ thống cùng dùng quạt trung áp vẫn có thể cần lưu lượng, công suất và cấu hình cánh hoàn toàn khác nhau.

3. Quạt ly tâm cao áp

Quạt ly tâm cao áp được xem xét khi cần tạo áp suất lớn hơn để đưa khí qua hệ thống có trở lực đáng kể. Các tuyến ống dài, nhiều đoạn chuyển hướng, thiết bị lọc hoặc những công đoạn cần vận chuyển khí qua mạng đường ống phức tạp thường làm tăng yêu cầu về áp suất.

Không nên chọn cao áp chỉ với suy nghĩ “càng mạnh càng tốt”. Nếu áp suất quạt không phù hợp với đặc tính hệ thống, thiết bị có thể hoạt động xa điểm làm việc mong muốn. Lưu lượng và áp suất phải được xem cùng nhau.

Phân loại theo truyền động: trực tiếp và gián tiếp

Cách truyền động mô tả mối liên kết giữa motor và guồng cánh. Đây là một tiêu chí khác với áp suất: một quạt cao áp hoặc trung áp đều có thể được thiết kế theo dạng truyền động trực tiếp hoặc gián tiếp.

4. Quạt ly tâm trực tiếp

Ở quạt ly tâm trực tiếp, guồng cánh liên kết thẳng với trục motor, không qua cơ cấu trung gian. Thiết kế này giảm số chi tiết của hệ truyền động, cho kết cấu gọn và không có bộ dây đai cần căn chỉnh định kỳ.

Quạt trực tiếp phù hợp khi không gian lắp đặt và yêu cầu vận hành phù hợp với cách bố trí motor của thiết bị. Khi dòng khí có nhiệt độ cao, nhiều bụi hoặc đặc tính bất thường, cần kiểm tra cấu hình cụ thể thay vì mặc định truyền động trực tiếp luôn thích hợp.

5. Quạt ly tâm gián tiếp

Quạt gián tiếp truyền chuyển động từ motor tới guồng cánh thông qua cơ cấu trung gian như dây đai và puly. Kiểu bố trí này tạo thêm khả năng bố trí motor tách khỏi cụm guồng cánh và thuận lợi hơn trong một số hệ thống cần điều chỉnh tốc độ thông qua cấu hình truyền động.

Đổi lại, dây đai, puly và độ căng truyền động là các hạng mục cần được kiểm tra trong quá trình sử dụng. Vì vậy, lựa chọn trực tiếp hay gián tiếp nên dựa trên điều kiện khí, không gian lắp đặt, khả năng bảo trì và yêu cầu vận hành, không nên chỉ dựa vào giá hoặc công suất motor.

Phân loại theo kiểu cánh: cong về trước, cong về sau và hướng kính

Hình dạng cánh ảnh hưởng đến đặc tính làm việc của quạt. Đây là tiêu chí quan trọng khi cần cân bằng giữa lưu lượng, áp suất, hiệu suất và tính chất của dòng khí.

6. Quạt ly tâm cánh cong về trước

Cánh cong về trước có hướng cong cùng chiều quay của guồng cánh. Dạng cánh này thường được dùng trong những ứng dụng cần lưu lượng đáng kể ở mức áp suất không quá cao và có lợi thế về kích thước trong một số cấu hình.

Nhóm này phù hợp hơn với dòng khí tương đối sạch. Khi hệ thống chứa nhiều bụi, hạt hoặc vật liệu có khả năng bám lên cánh, cần đánh giá loại cánh khác phù hợp hơn với tính chất môi chất.

7. Quạt ly tâm cánh cong về sau

Cánh cong về sau có mép cánh hướng ngược chiều quay. Thiết kế này được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống yêu cầu hiệu quả khí động tốt và điểm làm việc ổn định.

Khi dòng khí tương đối sạch và hệ thống cần phối hợp giữa lưu lượng với áp suất, cánh cong về sau là một trong những cấu hình đáng xem xét. Việc lựa chọn cuối cùng vẫn phải đặt trên đường đặc tính quạt và yêu cầu của hệ thống cụ thể.

8. Quạt ly tâm cánh hướng kính

Cánh hướng kính, còn gọi là cánh radial, có cánh bố trí theo hướng từ tâm ra ngoài. Cấu hình này có kết cấu cánh chắc và thường được xem xét trong các hệ thống mà dòng khí chứa bụi hoặc tạp chất cần khả năng làm việc phù hợp hơn so với những kiểu cánh thiên về khí sạch.

Điều đó không có nghĩa mọi hệ thống hút bụi đều phải sử dụng cánh hướng kính. Kích thước hạt, nồng độ bụi, khả năng bám dính, tính ăn mòn và yêu cầu áp suất vẫn cần được xác định trước khi chọn cấu hình.

Phân loại theo công dụng: hút bụi và hút khói, hút mùi

Tên gọi theo công dụng mô tả nhiệm vụ của quạt chứ không xác định đầy đủ cấu tạo. Một quạt hút bụi hoặc hút khói vẫn cần được xác định thêm về áp suất, kiểu cánh, truyền động, vật liệu và điều kiện làm việc.

9. Quạt ly tâm hút bụi

Quạt ly tâm hút bụi tạo dòng khí để thu gom hoặc vận chuyển không khí chứa bụi trong hệ thống xử lý bụi. Khi chọn quạt, cần quan tâm đến tính chất của bụi thay vì chỉ xác định lưu lượng.

• Loại bụi: bụi mịn, bụi thô hoặc dòng khí có lẫn hạt ảnh hưởng đến lựa chọn guồng cánh.
• Khả năng bám dính: vật liệu dễ bám có thể ảnh hưởng đến cân bằng guồng cánh và hiệu quả vận hành.
• Trở lực hệ thống: chụp hút, đường ống, cyclone, túi lọc và các thiết bị xử lý đều góp phần tạo tổn thất áp.
• Điều kiện môi trường: cần xem xét nhiệt độ, độ ẩm và tính ăn mòn nếu có.

10. Quạt ly tâm hút khói, hút mùi

Nhóm này được sử dụng để tạo dòng hút cho khói, mùi hoặc khí phát sinh từ khu vực sản xuất, bếp và các công đoạn cần thu gom khí thải. Hệ thống thực tế có thể có đường ống dài, nhiều co cút, chụp hút hoặc thiết bị xử lý nên yêu cầu áp suất cần được xác định theo toàn bộ tuyến.

Nếu dòng khí có nhiệt độ cao, dầu mỡ hoặc thành phần ăn mòn, phải kiểm tra vật liệu, cách bố trí motor và giới hạn vận hành của từng model. Tên gọi “quạt hút khói” không đồng nghĩa mọi sản phẩm trong nhóm đều làm việc được ở cùng một điều kiện nhiệt độ.

Bảng chọn nhanh quạt ly tâm theo nhu cầu sử dụng

Bảng dưới đây dùng để thu hẹp nhóm cần xem xét. Đây không phải bảng thay thế việc tính lưu lượng và trở lực, nhưng giúp loại bỏ những lựa chọn không phù hợp ngay từ đầu.

Một hệ thống thực tế thường cần kết hợp nhiều tiêu chí trong bảng. Ví dụ, hệ thống hút bụi qua đường ống dài không chỉ cần “quạt hút bụi” nó còn phải đáp ứng lưu lượng, áp suất và kiểu cánh phù hợp với loại bụi. Đây là lý do nên xem tên gọi theo công dụng như bước đầu, không phải kết luận cuối cùng.

6 thông tin cần xác định trước khi chọn quạt ly tâm

Chọn đúng loại quạt bắt đầu từ dữ liệu của hệ thống. Công suất motor tính bằng kW hoặc HP là kết quả của quá trình lựa chọn, không phải thông số duy nhất để quyết định một chiếc quạt có đáp ứng yêu cầu hay không.

1. Lưu lượng gió cần đạt. Xác định lượng khí hệ thống phải cấp, hút hoặc vận chuyển trong một đơn vị thời gian. Đây là một trong hai thông số cơ bản khi xác định điểm làm việc của quạt.
2. Áp suất hoặc tổng trở lực của hệ thống. Đường ống, co cút, van, bộ lọc, cyclone, chụp hút và các thiết bị khác đều gây tổn thất áp. Quạt phải tạo đủ áp để duy trì lưu lượng yêu cầu qua toàn bộ hệ thống.
3. Tính chất của dòng khí. Cần phân biệt khí sạch với dòng khí có bụi, hạt, hơi ẩm, dầu mỡ hoặc thành phần có khả năng ăn mòn. Yếu tố này tác động trực tiếp đến kiểu cánh và vật liệu cần sử dụng.
4. Nhiệt độ vận hành. Nhiệt độ dòng khí ảnh hưởng đến cách bố trí motor, vật liệu và cấu hình truyền động. Không nên suy ra khả năng chịu nhiệt chỉ từ tên gọi của quạt.
5. Cấu hình đường ống và thiết bị trên tuyến. Chiều dài ống chỉ là một phần của bài toán. Số co, thay đổi tiết diện, van, bộ lọc và các thiết bị xử lý có thể làm thay đổi đáng kể tổng trở lực.
6. Điều kiện lắp đặt và bảo trì. Không gian đặt quạt, vị trí motor, khả năng tiếp cận để vệ sinh, căng dây đai hoặc bảo dưỡng cần được cân nhắc từ đầu để tránh chọn cấu hình khó vận hành sau khi lắp.

Vì các thông số liên quan với nhau, hai quạt có cùng công suất motor không đồng nghĩa tạo ra cùng lưu lượng và áp suất. Tương tự, hai quạt cùng được gọi là “cao áp” vẫn có thể có đường đặc tính và phạm vi làm việc khác nhau. Khi đã có lưu lượng và áp suất yêu cầu, việc đối chiếu đường đặc tính của từng model mới giúp thu hẹp lựa chọn chính xác hơn.

Các nhóm quạt ly tâm hiện có tại Nextfan

Nextfan cung cấp danh mục quạt ly tâm gồm các nhóm theo nhiều cách phân loại khác nhau. Các nhóm hiện có gồm quạt ly tâm cao áp, trung áp, thấp áp, truyền động trực tiếp, truyền động gián tiếp, quạt ly tâm mini và quạt ly tâm hút khói bếp.

Cách chia này cũng cho thấy một điểm quan trọng khi tìm sản phẩm: người dùng không nhất thiết chọn theo một tên gọi duy nhất. Một nhu cầu cụ thể có thể phải xác định đồng thời nhóm áp suất, kiểu truyền động và công dụng trước khi đi đến model.

Nếu đã có thông tin về lưu lượng, áp suất, môi trường khí và cấu hình đường ống, có thể dùng các dữ liệu đó để thu hẹp nhóm quạt cần xem xét trước khi lựa chọn model. Trường hợp chưa xác định được trở lực hoặc cấu hình phù hợp, có thể trao đổi với Nextfan qua hotline 0913.834.085 để làm rõ yêu cầu kỹ thuật trước khi chọn quạt.

Nghị Nextfan

Tôi là Nguyễn Công Nghị hiện đang là CEO và là người sáng lập nên Nextfan. Với nhiều năm kinh nghiệm ngành công nghiệp trong các lĩnh vực: Quạt công nghiệp, thi công hệ thống hút bụi và giải pháp làm mát nhà xưởng….. Tôi mong muốn mang đến cho các bạn những thông tin hữu ích nhất.

Bài viết liên quan

Quạt để bàn công suất lớn chọn theo sức gió hay số Watt?

Danh mục: Tin tức

Đăng vào ngày: 16/10/2026

Phân biệt các loại quạt công nghiệp để chọn đúng nhu cầu

Danh mục: Tin tức

Đăng vào ngày: 16/10/2026

[Giaỉ đáp] Quạt ly tâm và Quạt hướng trục nên chọn loại nào phù hợp?

Danh mục: Tin tức

Đăng vào ngày: 15/10/2026

Bo mạch quạt hơi nước là gì? Chức năng và cách kiểm tra

Danh mục: Tin tức

Đăng vào ngày: 14/10/2026

5 Nguyên nhân quạt điện quay chậm và cách khắc phục chi tiết

Danh mục: Tin tức

Đăng vào ngày: 14/10/2026

Công suất quạt là gì? Cách tính điện năng tiêu thụ chính xác

Danh mục: Tin tức

Đăng vào ngày: 14/10/2026